Placencia lokomotora (eu)
Placencia lokomotora | |
---|---|
![]() | |
Mota | Garraiobidea |
Kokapena | Durango-Zumarraga |
Trenbidea
XIX mendearen bukaeran, Bilbao eta Donostia ez ziren trenez lotuta, gurdiz eta diligentziaz baizik. Gauzak zein pertsonak garraiatzeko Mirandako buelta egin behar zen: Bilbao - Urduña - Ebroko Miranda - Gazteiz - Altsasu - Zumarraga - Donostia.
Halako buelta handia ekiditzeko, Ferrocarril Central de Vizcaya enpresa sortu zuten Bilbao-Durango trenbidea egiteko (1882). Arrakasta ikusita, trenbidea luzatzea erabaki zuten, Zumarragaraino hain zuzen, horretarako Ferrocarril de Durango a Zumárraga enpresa sortuz. Modu honetan Donostiarako bidea asko mozten zen: Bilbao - Durango - Eibar - Soraluze - Bergara - Zumarraga. 1889. urtean inauguratu zuten.
Gero, Elgoibar - Donostia zatia egin zuten eta 1901 urtean zabaldu. Azkenik, 1906 urtean konpania guztiak batuta Ferrocarriles Vascongados enpresa sortu zuten, sare hau ustiatzeko.
Lokomotora
Durango - Zumarraga trenbidea zabaldu zutenean, erositako lokomotoreei bideko herrien izenak eman zieten, ohitura zenez: Elgoibar, Guipúzcoa, Ermua, Zaldívar, Eibar, Vergara, Zumárraga eta Ermua. Elgoibar lokomotora kenduta (Krauss etxekoa, 1886 urtekoa), gainontzeko lokomotorak Couillet (Belgika) etxekoak ziren, 0-3-0-T motakoak, eta 1887-1888 urtekoak.
Itxura denez, lokomotora nahikorik ez zenez, Soraluze bere lokomotora barik geratu zen.
Handik bi urteetara bi lokomotora gehiago erosi zuten, hauek ere Couillet etxekoak, baina indartsuagoak, 0-2-2-0-T motakoak. Bati Descarga izena eman zioten, eta bigarrenari Zumárraga. Orduan bai, aurreko Zumárraga lokomotorari izena aldatu zioten, eta Placencia izena jarri (1890); zenbakia gorde zuen: 25. Lokomotora hau 1887. urtekoa zen, eta bere fabrika-zenbakia 1970 zen. Urte hartan bertan ardatz askea gehitu zioten atzekaldean, 0-3-1-WT motakoa bihurtuz.
Hamabi urteetan Placencia lokomotora atzera eta aurrera ibili zen, Maltzaga eta Zumarraga artean. Baina 1902 urtean lokomotora saldu zuten.
Garai hartan Villaodrid (Lugo) inguruko meategiak ustiatzeko Sociedad Minera de Villaodrid izenekoa sortu zuten; eta meatza kostaldera eramateko, Villaodrid-Vegadeo trenbidea eraikitzea erabaki zuten: Ferrocarril de Puente Nuevo a Ribadeo. Lanak hasi zitenean, Placencia lokomotora erosi zuten errailak jartzeko, eta gero geltokietan maniobrak egiteko erabili zuten. Zenbaki berria eman zioten (105) eta izena aldatu (Abres).
Trenbide hau 1964 urtean itxi zuten, eta Abres lokomotora hau, Placencia izenekoa, Ferrovial enpresak erosi zuen. Hurrengo urteetan (1965-1972) Ferrol-Gijon trenbidea eraikitze lanetan erabili zuten.
Beste lokomotorak
Soraluzek bakarrik ez, gertuko bi tokik ere bere lokomotora izan zuten: Málzaga lokomotora eta Los Mártires lokomotora.