«Iruia trikuharria (eu)»: berrikuspenen arteko aldeak
No edit summary |
|||
(2 erabiltzailek tartean egindako 4 berrikusketa ez dira erakusten) | |||
25. lerroa: | 25. lerroa: | ||
''(handitzeko, sakatu gainean)'' | ''(handitzeko, sakatu gainean)'' | ||
<gallery> | <gallery> | ||
Iruia_02_(Gipuzkoako_ondarea).jpg | Iruia_02_(Gipuzkoako_ondarea).jpg | Ikuspegi orokorra <br> (Gipuzkoako ondarea) | ||
Iruia_03_(Gipuzkoako_ondarea).jpg | Iruia_03_(Gipuzkoako_ondarea).jpg | Ikuspegi orokorra <br> (Gipuzkoako ondarea) | ||
Iruia_04_(Aranzadi,_Barandiaran_eta_Eguren_1921).jpg | Iruiako estalkia <br> (Aranzadi, Barandiaran eta Eguren 1921) | Iruia_04_(Aranzadi,_Barandiaran_eta_Eguren_1921).jpg | Iruiako estalkia <br> (Aranzadi, Barandiaran eta Eguren 1921) | ||
Dólmenes_de_Elosua-Plazentzia._Iruiya.jpg | Dólmenes_de_Elosua-Plazentzia._Iruiya.jpg | Iruiako zuloa <br> (Aranzadi, Barandiaran eta Eguren 1921) | ||
Iruia_trikuharria._Ikuspegi_orokorra_11_(Jose).jpg | Iruia_trikuharria._Ikuspegi_orokorra_11_(Jose).jpg | Ikuspegi orokorra <br> (Jose) | ||
Iruia_trikuharria._Ikuspegi_orokorra_13_(Jose).jpg | Iruia_trikuharria._Ikuspegi_orokorra_13_(Jose).jpg | Ikuspegi orokorra <br> (Jose) | ||
Iruia_trikuharria._Ikuspegi_orokorra_14_(Jose).jpg | Iruia_trikuharria._Ikuspegi_orokorra_14_(Jose).jpg | Ikuspegi orokorra <br> (Jose) | ||
Iruia_trikuharria._Ganbara_11_(Jose).jpg | Iruia_trikuharria._Ganbara_11_(Jose).jpg | Ganbara <br> (Jose) | ||
Iruia_trikuharria._Ganbara_12_(Jose).jpg | Iruia_trikuharria._Ganbara_12_(Jose).jpg | Ganbara <br> (Jose) | ||
Iruia_trikuharria._Ganbara_13_(Jose).jpg | Iruia_trikuharria._Ganbara_13_(Jose).jpg | Ganbara <br> (Jose) | ||
Iruia_trikuharria._Ganbara_14_(Jose).jpg | Iruia_trikuharria._Ganbara_14_(Jose).jpg | Ganbara <br> (Jose) | ||
Iruia_trikuharria._Ganbara_15_(Jose).jpg | Iruia_trikuharria._Ganbara_15_(Jose).jpg | Ganbara <br> (Jose) | ||
Iruia_trikuharria._Ganbara_16_(Inaxio).jpg | Iruia_trikuharria._Ganbara_16_(Inaxio).jpg | Ganbara <br> (Inaxio) | ||
Iruia_trikuharria._Ganbara_17_(Inaxio).jpg | Iruia_trikuharria._Ganbara_17_(Inaxio).jpg | Ganbara <br> (Inaxio) | ||
Iruia_trikuharria._Ganbara_18_(Inaxio).jpg | Iruia_trikuharria._Ganbara_18_(Inaxio).jpg | Ganbara <br> (Inaxio) | ||
Iruia_trikuharria._Ganbara_19_(Eusko_Jaurlaritza).jpg | Ganbara <br> (Eusko Jaurlaritza) | |||
</gallery> | </gallery> | ||
56. lerroa: | 57. lerroa: | ||
==Aranzadi, Barandiaran eta Egurenen indusketak== | ==Aranzadi, Barandiaran eta Egurenen indusketak== | ||
[[Dólmenes de Elosua-Plazentzia (eu) | Exploración de dieciseis dólmenes de la sierra Elosua-Plazentzia]] liburuan jasotakoa: | |||
:'''Kokapena''' | |||
:''Atxolinetik 800 metrotara dago monumentua, tontorretik mendebalderuntz. Lautada baten ertzean dago, Maltzagatik Azkoitirako bidetik eskuman, garo trinko artean. Itxas gaineko altura 725 metrokoa da. 7an ezin izan genuen trikuharria ganoraz aztertu, iluntzen hasia zelako.'' | |||
Uztailak 8. Monumentua harri tumuluak eta harlosak osatzen dute. Tumuluak 12,5 metrotako diametroa du eta 1,5 metrotako altuera erdialdean; eta harlosak 2,2 metrotako luzeera, 1,55 metrotako zabalera eta 30 zentimetrotako lodiera (5.a irudia). Tumuluak zulo borobila inguratzen du, zuloa harrian eginda dago eta aipatutako harlosak estalia. Aurrekoaren argazkia hartu genuen ipar-iparmendebaldetik (12. argazkia)eta beste bat estalki eta zuloarena hego-hegoekialdetik (13. argazkia). | |||
:'''Tamaina eta indusketa''' | |||
:''Uztailak 8. Monumentua harri tumuluak eta harlosak osatzen dute. Tumuluak 12,5 metrotako diametroa du eta 1,5 metrotako altuera erdialdean; eta harlosak 2,2 metrotako luzeera, 1,55 metrotako zabalera eta 30 zentimetrotako lodiera (5.a irudia). Tumuluak zulo borobila inguratzen du, zuloa harrian eginda dago eta aipatutako harlosak estalia. Aurrekoaren argazkia hartu genuen ipar-iparmendebaldetik (12. argazkia)eta beste bat estalki eta zuloarena hego-hegoekialdetik (13. argazkia).'' | |||
Indusketa egin eta ateratako lurra bahetu eta gero, zeramika gordin belztuko hiru pusketa agertu ziren, azalera gorrizkarekin, beste trikuharrietan agertzen diren motakoak, bi hezur zati aberenak, beste bat berriagoa, teila pusketa eta hiru keixa-hezur zulatuta. | :''Indusketa egin eta ateratako lurra bahetu eta gero, zeramika gordin belztuko hiru pusketa agertu ziren, azalera gorrizkarekin, beste trikuharrietan agertzen diren motakoak, bi hezur zati aberenak, beste bat berriagoa, teila pusketa eta hiru keixa-hezur zulatuta.'' | ||
==Erreferentziak== | ==Erreferentziak== | ||
* [https://www.debabarrenaturismo.com/eu/dolmenen-ibilbidea/dolmenak/idoia Idoia (Iruia)]. Debabarrena Turismoa. | |||
* [https://www.debabarrenaturismo.com/eu/dolmenen-ibilbidea/txostenak/txostena-sabua-2017.pdf Miaketak eta katak (Iruiya eta Sabua)]. Jesus Tapia (Aranzadi Zientzia Elkartea, Donostia 2017) | |||
[[Kategoria: Historiaurrea]] | [[Kategoria: Historiaurrea]] |
Hauxe da oraingo bertsioa, 00:03, 20 abendua 2020 data duena
Iruia | |
---|---|
![]() | |
Estiloa | Historiaurrekoa |
Mendea | Neolito-Brontzea |
Kokapena | Elosua-Plazentzia estazio megalitikoa |
Mota | Trikuharria |
Azalpena
Soraluzeko udalerrian dagoen trikuharria. Izen bereko zabalgunearen hegoaldeko muturrean, Atxolingo ipar-mendebaldeko sahietsaldean, gailurretik 650 metrotara. Itsas gainetik 759 metrotara dago.
Tumuluak 9,5 metrotako diametroa eta 75 zentimetrotako altuera ditu.
Erdian 4,5 x 3 metrotako diametroa eta 55 zentimetrotako sakonera dituen kraterra dauka, bertan 1,8 x 1,7 x 0,2 metrotako harlauza daukala, etzanda. Tumulua zeharo nahastua dago. Eraikuntzan erabilitako materialak bertako basaltoak dira.
Indusketan, erdialdean, zoruan zulatutako potzu bat aurkitu zen. Gainera, honako material arkeologiko hau zen:
- Zeramika: formarik gabeko 3 zati.
- Fauna: zehaztugabeko 3 printza.
Irudiak
(handitzeko, sakatu gainean)
Kokapena
(Pantaila osoan ikusteko sakatu hemen)
Historia
Telesforo Aranzadik, José Miguel Barandiaranek eta Enrique Egurenek aurkitu zuten 1921. urteko udan[1], bertako mendilerroko trikuarrien miaketa egiteko etorri zirenean.
Ikerlarien arabera, trikuharriaren izena Iruiya edo Idoiya da. Eusko Jaurlaritzak 2003.eko ekainak 24an kalifikatu zuen.
Aranzadi, Barandiaran eta Egurenen indusketak
Exploración de dieciseis dólmenes de la sierra Elosua-Plazentzia liburuan jasotakoa:
- Kokapena
- Atxolinetik 800 metrotara dago monumentua, tontorretik mendebalderuntz. Lautada baten ertzean dago, Maltzagatik Azkoitirako bidetik eskuman, garo trinko artean. Itxas gaineko altura 725 metrokoa da. 7an ezin izan genuen trikuharria ganoraz aztertu, iluntzen hasia zelako.
- Tamaina eta indusketa
- Uztailak 8. Monumentua harri tumuluak eta harlosak osatzen dute. Tumuluak 12,5 metrotako diametroa du eta 1,5 metrotako altuera erdialdean; eta harlosak 2,2 metrotako luzeera, 1,55 metrotako zabalera eta 30 zentimetrotako lodiera (5.a irudia). Tumuluak zulo borobila inguratzen du, zuloa harrian eginda dago eta aipatutako harlosak estalia. Aurrekoaren argazkia hartu genuen ipar-iparmendebaldetik (12. argazkia)eta beste bat estalki eta zuloarena hego-hegoekialdetik (13. argazkia).
- Indusketa egin eta ateratako lurra bahetu eta gero, zeramika gordin belztuko hiru pusketa agertu ziren, azalera gorrizkarekin, beste trikuharrietan agertzen diren motakoak, bi hezur zati aberenak, beste bat berriagoa, teila pusketa eta hiru keixa-hezur zulatuta.
Erreferentziak
- Idoia (Iruia). Debabarrena Turismoa.
- Miaketak eta katak (Iruiya eta Sabua). Jesus Tapia (Aranzadi Zientzia Elkartea, Donostia 2017)